-
1 inenormis
ĭn-ēnormis, e, adj., not irregular, not immoderate (post-class.):proceritas,
App. M. 2, p. 115, 22. -
2 ingēns
ingēns tis, adj. with comp. [2 in+GEN-], not natural, immoderate, vast, huge, prodigious, enormous, great, remarkable: agere gratias mihi Ingentīs, T.: magnitudo corporum, Cs.: praeda: pecunia, exorbitant: aes alienum, S.: pinus, H.: telum, V.: gloria, L.: flagitia, T.: vir famā ingens, ingentior armis, extraordinary, V.—Fig., great, strong, powerful: virtus, S.: ingentis spiritūs vir, L.: Cui genus a proavis ingens, V.* * *ingentis (gen.), ingentior -or -us, ingentissimus -a -um ADJnot natural, immoderate; huge, vast, enormous; mighty; remarkable, momentous -
3 immodicus
immŏdĭcus ( inm-), a, um, adj. [in modicus], beyond bounds, beyond measure, excessive, unrestrained, unruly, immoderate (perh. not ante-Aug.).I.Lit. (very rare):II.prominet immodicum pro longa cuspide rostrum,
Ov. M. 6, 673:tuber,
id. ib. 8, 808:fluctus,
id. H. 18, 137:frigus,
id. P. 3, 1, 14; cf.:continuae et immodicae tempestates,
Suet. Aug. 47.—Far more freq.,Trop., excessive, unrestrained, extravagant, immoderate, etc.:(β).immodicus in numero augendo esse solet,
is in the habit of exaggerating numbers, Liv. 38, 23, 8:in appetendis honoribus immodicus,
Vell. 2, 33, 3:immodicus linguā,
Liv. 22, 12, 11:animi,
Sall. H. 1, 114 Dietsch:tum verbis tum rebus immodicus,
extravagant in words and deeds, Suet. Dom. 12:Gracchi legibus (ferendis),
Luc. 6, 796:assiduus potius quam immodicus (praeceptor),
Quint. 2, 2, 5:imperia,
Liv. 21, 3, 5; so,licentia crudelitatis,
Vell. 2, 28, 2:decreta ad honores sociorum,
Liv. 31, 45, 2:libido possidendi,
Col. 1, 3, 11:fastus,
Ov. A. A. 3, 511:populi acclamationes,
Suet. Caes. 79:oratio,
too long, Plin. Ep. 9, 4, 1:periodus,
Quint. 9, 4, 125.—With gen.:gloriae,
Vell. 2, 11:irae,
Stat. Th. 1, 41:libidinis,
Col. 7, 6, 3:laetitiae et maeroris,
Tac. A. 15, 23:fugae,
Sil. 12, 268:animi,
Tac. H. 1, 53.—As subst.:immodica cupere,
Sen. Ben. 1, 9, 2.—Hence, adv.: immŏ-dĭcē, beyond measure, excessively, immoderately:si sanguis ex vulnere immodice fluat,
Plin. 30, 13, 38, § 112:fucata formam,
Luc. 10, 137:frequenter id potius quam immodice facere,
Col. 2, 16, 2:opportunae positae (figurae) cum immodice petantur,
Quint. 9, 3, 100:immodesteque gloriari,
Liv. 22, 27, 2:sibi arrogare eloquentiam,
Quint. 11, 1, 19:ferocire,
Gell. 1, 11, 2:capere voluptatem ex aliqua re,
id. 19, 2, 1. -
4 inmodicus
immŏdĭcus ( inm-), a, um, adj. [in modicus], beyond bounds, beyond measure, excessive, unrestrained, unruly, immoderate (perh. not ante-Aug.).I.Lit. (very rare):II.prominet immodicum pro longa cuspide rostrum,
Ov. M. 6, 673:tuber,
id. ib. 8, 808:fluctus,
id. H. 18, 137:frigus,
id. P. 3, 1, 14; cf.:continuae et immodicae tempestates,
Suet. Aug. 47.—Far more freq.,Trop., excessive, unrestrained, extravagant, immoderate, etc.:(β).immodicus in numero augendo esse solet,
is in the habit of exaggerating numbers, Liv. 38, 23, 8:in appetendis honoribus immodicus,
Vell. 2, 33, 3:immodicus linguā,
Liv. 22, 12, 11:animi,
Sall. H. 1, 114 Dietsch:tum verbis tum rebus immodicus,
extravagant in words and deeds, Suet. Dom. 12:Gracchi legibus (ferendis),
Luc. 6, 796:assiduus potius quam immodicus (praeceptor),
Quint. 2, 2, 5:imperia,
Liv. 21, 3, 5; so,licentia crudelitatis,
Vell. 2, 28, 2:decreta ad honores sociorum,
Liv. 31, 45, 2:libido possidendi,
Col. 1, 3, 11:fastus,
Ov. A. A. 3, 511:populi acclamationes,
Suet. Caes. 79:oratio,
too long, Plin. Ep. 9, 4, 1:periodus,
Quint. 9, 4, 125.—With gen.:gloriae,
Vell. 2, 11:irae,
Stat. Th. 1, 41:libidinis,
Col. 7, 6, 3:laetitiae et maeroris,
Tac. A. 15, 23:fugae,
Sil. 12, 268:animi,
Tac. H. 1, 53.—As subst.:immodica cupere,
Sen. Ben. 1, 9, 2.—Hence, adv.: immŏ-dĭcē, beyond measure, excessively, immoderately:si sanguis ex vulnere immodice fluat,
Plin. 30, 13, 38, § 112:fucata formam,
Luc. 10, 137:frequenter id potius quam immodice facere,
Col. 2, 16, 2:opportunae positae (figurae) cum immodice petantur,
Quint. 9, 3, 100:immodesteque gloriari,
Liv. 22, 27, 2:sibi arrogare eloquentiam,
Quint. 11, 1, 19:ferocire,
Gell. 1, 11, 2:capere voluptatem ex aliqua re,
id. 19, 2, 1. -
5 impotens
I.In gen.(α).Absol.:(β).neque homini infanti aut impotenti injuste facta conducunt,
Cic. Fin. 1, 16, 52:ad opem impotentium,
id. Mur. 28, 59; cf.Sall. Or. Licin.: (Juno) inulta cesserat impotens Tellure,
Hor. C. 2, 1, 26.—With gen., having no power over, not master of, unable to control:II.gens impotens rerum suarum,
Liv. 9, 14, 5; cf.:equi impotentes regendi,
id. 35, 11, 10:ob sitim impotentes sui,
Curt. 4, 7:impotens irae,
Liv. 29, 9, 9:laetitiae,
id. 30, 42, 17:amoris,
Tac. H. 4, 44:doloris,
Val. Max. 4, 6, 2:animi,
Curt. 8, 1 fin. al. —In partic., that is not master of himself, unbridled, headstrong, violent, insolent, immoderate, excessive, furious (syn.: effrenatus, infrenus).A.Of animated beings:(β).mea (amica) est impotens, procax,
Ter. Heaut. 2, 1, 15:victoria eos ipsos ferociores impotentioresque reddit,
Cic. Fam. 4, 9, 3:impotens, iracundus, etc.,
id. Phil. 5, 9, 24:homo impotentissim us, ardens odio,
id. ib. 5, 16, 42:confidens, impotens, etc.,
id. ib. 11, 7, 16:Marius immodicus gloriae, insatiabilis, impotens,
Vell. 2, 11, 1:si contra impotentem suscepta est causa,
Quint. 6, 1, 12:ferox atque impotens mulier,
Suet. Ner. 28:inimici,
id. Claud. 15:militibus impotens,
violent, despotic towards the soldiers, Just. 26, 3.—Poet. with inf.:B.(regina) quidlibet impotens Sperare,
Hor. C. 1, 37, 10.—Of inanim. and abstr. things:1.quae effrenatio impotentis animi!
Cic. Phil. 5, 8, 22; cf.:aut nullos animi motus aut non tam impotentes fuisse,
id. Part. Or. 35, 119:laetitia,
id. Tusc. 5, 7, 17:impotentissimus dominatus,
id. Fam. 10, 27, 1:in multo impotentiorem subito rabiem accensi,
Liv. 29, 9, 6:impotentissimae cogitationes (invidiae, avaritiae, etc.),
Quint. 12, 1, 6:actiones,
id. 5, 13, 21:superstitio (with saeva),
Curt. 4, 10:postulatum,
Liv. 7, 41, 8:jussa mulierum (with pervicacia),
Tac. A. 3, 33:injuria,
Liv. 38, 56, 11:amor,
Cat. 35, 12:Aquilo,
Hor. C. 3, 30, 3; cf.freta,
Cat. 4, 18.— Hence, adv.: impŏtenter.(Acc. to I.) Powerlessly, weakly (very rare):2.elephantos impotentius regi,
Liv. 27, 48, 11.— More freq., but perh. not anteAug.,(Acc. to II.) Passionately, violently, intemperately:aliquid facere,
Quint. 1, 3, 13:dicere aliquid,
id. 6, 3, 83:uti magna potentia,
Sen. Ep. 42:flagitare divisionem agrorum divitum,
Just. 16, 4: regnare, Auct. B. Alex. 33. — Sup.:quae impotentissime fecit,
Sen. Ben. 4, 17. -
6 incontinens
in-contĭnens, tis, adj.I. II.Incontinent, immoderate, intemperate:1.homo,
Plaut. As. 5, 2, 9:Tityos,
Hor. C. 3, 4, 77:manus,
id. ib. 1, 17, 26. — With gen.:sui,
Sen. Q. N. 3, 30, 5.—Hence, adv.: incon-tĭnenter, immoderately, intemperately (class.).Lit.:2.cibum assumit,
Cels. 1, 3.— -
7 incontinenter
in-contĭnens, tis, adj.I. II.Incontinent, immoderate, intemperate:1.homo,
Plaut. As. 5, 2, 9:Tityos,
Hor. C. 3, 4, 77:manus,
id. ib. 1, 17, 26. — With gen.:sui,
Sen. Q. N. 3, 30, 5.—Hence, adv.: incon-tĭnenter, immoderately, intemperately (class.).Lit.:2.cibum assumit,
Cels. 1, 3.— -
8 inpotens
I.In gen.(α).Absol.:(β).neque homini infanti aut impotenti injuste facta conducunt,
Cic. Fin. 1, 16, 52:ad opem impotentium,
id. Mur. 28, 59; cf.Sall. Or. Licin.: (Juno) inulta cesserat impotens Tellure,
Hor. C. 2, 1, 26.—With gen., having no power over, not master of, unable to control:II.gens impotens rerum suarum,
Liv. 9, 14, 5; cf.:equi impotentes regendi,
id. 35, 11, 10:ob sitim impotentes sui,
Curt. 4, 7:impotens irae,
Liv. 29, 9, 9:laetitiae,
id. 30, 42, 17:amoris,
Tac. H. 4, 44:doloris,
Val. Max. 4, 6, 2:animi,
Curt. 8, 1 fin. al. —In partic., that is not master of himself, unbridled, headstrong, violent, insolent, immoderate, excessive, furious (syn.: effrenatus, infrenus).A.Of animated beings:(β).mea (amica) est impotens, procax,
Ter. Heaut. 2, 1, 15:victoria eos ipsos ferociores impotentioresque reddit,
Cic. Fam. 4, 9, 3:impotens, iracundus, etc.,
id. Phil. 5, 9, 24:homo impotentissim us, ardens odio,
id. ib. 5, 16, 42:confidens, impotens, etc.,
id. ib. 11, 7, 16:Marius immodicus gloriae, insatiabilis, impotens,
Vell. 2, 11, 1:si contra impotentem suscepta est causa,
Quint. 6, 1, 12:ferox atque impotens mulier,
Suet. Ner. 28:inimici,
id. Claud. 15:militibus impotens,
violent, despotic towards the soldiers, Just. 26, 3.—Poet. with inf.:B.(regina) quidlibet impotens Sperare,
Hor. C. 1, 37, 10.—Of inanim. and abstr. things:1.quae effrenatio impotentis animi!
Cic. Phil. 5, 8, 22; cf.:aut nullos animi motus aut non tam impotentes fuisse,
id. Part. Or. 35, 119:laetitia,
id. Tusc. 5, 7, 17:impotentissimus dominatus,
id. Fam. 10, 27, 1:in multo impotentiorem subito rabiem accensi,
Liv. 29, 9, 6:impotentissimae cogitationes (invidiae, avaritiae, etc.),
Quint. 12, 1, 6:actiones,
id. 5, 13, 21:superstitio (with saeva),
Curt. 4, 10:postulatum,
Liv. 7, 41, 8:jussa mulierum (with pervicacia),
Tac. A. 3, 33:injuria,
Liv. 38, 56, 11:amor,
Cat. 35, 12:Aquilo,
Hor. C. 3, 30, 3; cf.freta,
Cat. 4, 18.— Hence, adv.: impŏtenter.(Acc. to I.) Powerlessly, weakly (very rare):2.elephantos impotentius regi,
Liv. 27, 48, 11.— More freq., but perh. not anteAug.,(Acc. to II.) Passionately, violently, intemperately:aliquid facere,
Quint. 1, 3, 13:dicere aliquid,
id. 6, 3, 83:uti magna potentia,
Sen. Ep. 42:flagitare divisionem agrorum divitum,
Just. 16, 4: regnare, Auct. B. Alex. 33. — Sup.:quae impotentissime fecit,
Sen. Ben. 4, 17. -
9 ecfundo
ef-fundo (or ecf-), fūdi, fūsum, 3, v. a., to pour out, pour forth, shed, spread abroad (class.; esp. freq. in the transf. and trop. signif.).I.Lit.:B.vinum in barathrum (i. e. ventrem),
Plaut. Curc. 1, 2, 28; cf. Cic. Pis. 10:aquam oblatam in galea,
Front. Strat. 1, 7, 7:humorem,
Cels. 7, 15:lacrimas,
Lucr. 1, 126; Cic. Planc. 42, 101:imbrem (procella),
Curt. 8, 13:se in oceanum (Ganges),
Plin. 2, 108, 112, § 243:Sangarius flumen in Propontidem se effundit,
Liv. 38, 18, 18; cf. pass. in mid. force:mare neque redundat umquam neque effunditur,
Cic. N. D. 2, 45, 116; v. also under P. a.—Transf., of non-liquid bodies.1.In gen., to pour out, pour forth, drive out, cast out, send out (mostly poet. and in postAug. prose;2.a favorite word of Vergil): saccos nummorum,
Hor. S. 2, 3, 149:frumentum in flumen,
Dig. 9, 2, 27, § 19:ei oculus effunditur,
is knocked out, put out, ib. 19, 2, 13, § 4:tela,
i. e. to shoot in great numbers, Verg. A. 9, 509; Liv. 27, 18:auxilium castris apertis,
to send forth, Verg. A. 7, 522:equus consulem lapsum super caput effudit,
threw, Liv. 22, 3, 11; so id. 10, 11; 27, 32; Plin. 8, 42, 65, § 160; Curt. 8, 14, 34; Verg. A. 10, 574; 893; cf. Val. Fl. 8, 358:(quae via) Excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum,
Verg. A. 9, 68:sub altis portis,
id. ib. 11, 485; cf.:aliquem solo,
id. ib. 12, 532:caput in gremium,
Cels. 7, 7, 4. — Poet.:carmina molli numero fluere, ut per leve severos Effundat junctura ungues,
i. e. lets it slip over smoothly, Pers. 1, 65.—In partic.a.With se, or mid. of persons, to pour out in a multitude, to rush out, spread abroad (a favorite expression with the historians):b.omnis sese multitudo ad cognoscendum effudit (sc. ex urbe),
Caes. B. C. 2, 7, 3; so,se,
id. ib. 2, 7, 3; Liv. 26, 19; 34, 8; 33, 12, 10; 35, 39, 5; Val. Max. 7, 6, 6; Vell. 2, 112, 4; Suet. Calig. 4 fin.; id. Caes. 44 et saep. (but not in Caes. B. G. 5, 19, 2, where the better reading is:se ejecerat, v. Schneider ad h. l.): omnibus portis effunduntur,
Liv. 38, 6;so mid.,
Tac. A. 1, 23; Liv. 40, 40, 10; and esp. freq. in the part. effusus, Sall. J. 55, 4; 69, 2; Liv. 1, 14; 9, 31; Tac. A. 4, 25 fin.; 12, 31; 15, 23; Verg. A. 6, 305 et saep.— Ellips. of se: ubi se arctat (mare) Hellespontus vocatur; Propontis, ubi expandit; ubi iterum pressit, Thracius Bosporus;ubi iterum effundit, Pontus Euxinus,
spreads out, widens, Mel. 1, 1, 5.—With the accessory notion of producing, to bring forth, produce abundantly:c.non solum fruges verum herbas etiam effundunt,
Cic. Or. 15, 48; cf.: fruges (auctumnus), Hor. C. 4, 7, 11:copiam,
Cic. Brut. 9, 36.—Of property, to pour out, i. e. to lavish, squander, waste, run through:II.patrimonium per luxuriam effundere atque consumere,
Cic. Rosc. Am. 2, 6; so,patrimonium,
id. Phil. 3, 2:aerarium,
id. Agr. 1, 5, 15; id. Tusc. 3, 20, 48:sumptus,
id. Rosc. Am. 24, 68:opes,
Plin. 7, 25, 26, § 94:omnes fortunas,
Tac. A. 14, 31:reditus publicos non in classem exercitusque, sed in dies festos,
Just. 6, 9, 3; and absol.:effundite, emite, etc.,
Ter. Ad. 5, 9, 34.Trop.A.In gen.:B.effudi vobis omnia, quae sentiebam,
i. e. have freely imparted, Cic. de Or. 1, 34 fin.; cf. id. Att. 16, 7, 5; id. Fl. 17, 41; Quint. 2, 2, 10; 10, 3, 17; Val. Fl. 7, 434:procellam eloquentiae,
Quint. 11, 3, 158:totos affectus,
id. 4, 1, 28:tales voces,
Verg. A. 5, 723:questus,
id. ib. 5, 780:carmina,
Ov. H. 12, 139 al.:vox in coronam turbamque effunditur,
Cic. Fl. 28 fin.; cf.:questus in aëra,
Ov. M. 9, 370:omnem suum vinulentum furorem in me,
Cic. Fam. 12, 25, 4:iram in aliquem,
Liv. 39, 34:omne odium in auxilii praesentis spem,
id. 31, 44, 2:indignationem,
Vulg. Ezech. 20, 8 et saep.—In partic. (acc. to I. B. 2. a. and c.).1.With se, or mid., to give one's self up to, to give loose to, yield to, indulge in:2.qui se in aliqua libidine effuderit,
Cic. Par. 3, 1, 21:se in omnes libidines,
Tac. A. 14, 13:(Pompeius) in nos suavissime hercule effusus,
has treated me with the most flattering confidence, Cic. Att. 4, 9;more freq., mid.: in tantam licentiam socordiamque,
Liv. 25, 20, 6:in venerem,
id. 29, 23, 4:in amorem,
Tac. A. 1, 54; Curt. 8, 4, 25:in laetitiam,
Just. 12, 3, 7; Curt. 5, 1, 37:in jocos,
Suet. Aug. 98:in cachinnos,
id. Calig. 32:in questus, lacrimas, vota,
Tac. A. 1, 11:in lacrimas,
id. ib. 3, 23; 4, 8; id. H. 2, 45;for which, lacrimis,
Verg. A. 2, 651; cf.:ad preces lacrimasque,
Liv. 44, 31 fin.:ad luxuriam,
id. 34, 6:terra effunditur in herbas,
Plin. 17, 8, 4, § 48; cf.:quorum stomachus in vomitiones effunditur,
id. 23, 1, 23, § 43.—To cast away, give up, let go, dismiss, resign:3.collectam gratiam florentissimi hominis,
Cic. Fam. 2, 16, 1:odium,
id. ib. 1, 9, 20:vires,
Liv. 10, 28; Ov. M. 12, 107:curam sui,
Sen. Ira, 2, 35:verecundiam,
id. Ep. 11:animam,
Verg. A. 1, 98; cf.vitam,
Ov. H. 7, 181; Macr. Somn. Scip. 1, 1, 9; cf. id. ib. 1, 11, 25:spiritum,
Tac. A. 2, 70.—To relax, loosen, slacken, let go:I.manibus omnis effundit habenas,
Verg. A. 5, 818:sive gradum seu frena effunderet,
Stat. Th. 9, 182:irarum effundit habenas,
Verg. A. 12, 499.—Hence, effūsus, a, um, P. a.(Effundo, I. B. 1.) Poured out, cast out; hence, plur. as subst.: effusa, ōrum, n., the urine:II.reliquias et effusa intueri,
Sen. Const. Sap. 13, 1.—(Effundo, I. B. 2.) Spread out, extensive, vast, broad, wide (not freq. till after the Aug. per.).— Lit.1.In gen.:2.effusumque corpus,
Lucr. 3, 113; cf.:late mare,
Hor. Ep. 1, 11, 26:loca,
Tac. G. 30:effusissimus Hadriatici maris sinus,
Vell. 2, 43:incendium,
Liv. 30, 5; cf.caedes,
id. 42, 65:cursus,
id. 2, 50; Plin. 9, 33, 52, § 102:membra,
i. e. full, plump, Stat. Th. 6, 841.—Esp., relaxed, slackened, loosened, dishevelled:3.habenis,
Front. Strat. 2, 5, 31; cf.:quam posset effusissimis habenis,
Liv. 37, 20:comae,
Ov. H. 7, 70; id. Am. 1, 9, 38 et saep.; cf.also transf.: (nymphae) caesariem effusae nitidam per candida colla,
Verg. G. 4, 337.—Of soldiers or a throng of people, etc., straggling, disorderly, scattered, dispersed:III.effusum agmen ducit,
Liv. 21, 25, 8:aciem,
Luc. 4, 743:huc omnis turba effusa ruebat,
Verg. A. 6, 305:sine armis effusi in armatos incidere hostis,
Liv. 30, 5, 8.—Trop.1.Profuse, prodigal, lavish:2.quis in largitione effusior?
Cic. Cael. 6, 13:munificentiae effusissimus,
Vell. 2, 41.—Extravagant, immoderate:1. a.licentia,
Liv. 44, 1; cf.laetitia,
id. 35, 43 fin.:cursus,
Plin. Ep. 6, 20, 11 et saep.— Comp.:cultus in verbis,
Quint. 3, 8, 58.— Sup.:laudationes,
Petr. 48, 7:studium,
Suet. Ner. 40.— Adv.: effūse.In gen.:b.ire,
Sall. J. 105, 3; cf.fugere,
Liv. 3, 22; 40, 48:persequi,
id. 43, 23; Curt. 9, 8:vastare,
Liv. 1, 10; 44, 30; cf.:effusius praedari,
id. 34, 16 et saep.: spatium annale effuse interpretari. in a wide sense, Cod. Just. 7, 40, 1. —Esp., profusely, lavishly:2.large effuseque donare,
Cic. Rosc. Am. 8 fin.; cf.vivere,
id. Cael. 16 fin.: liberalem esse, Aug. ap. Suet. Aug. 71:affluant opes,
Liv. 3, 26. —In the comp., Tac. A. 4, 62.—(Acc. to II.) Extravagantly, immoderately:cum inaniter et effuse animus exsultat,
Cic. Tusc. 4, 6, 13:amare,
Plin. Ep. 6, 26, 2.— Comp.:dicere,
Plin. Ep. 1, 20, 20:fovere,
id. ib. 7, 24, 4:excipere,
Suet. Ner. 22:favere,
Tac. H. 1, 19.— Sup.:diligere,
Plin. Ep. 7, 30, 1; id. Pan. 84, 4. -
10 effundo
ef-fundo (or ecf-), fūdi, fūsum, 3, v. a., to pour out, pour forth, shed, spread abroad (class.; esp. freq. in the transf. and trop. signif.).I.Lit.:B.vinum in barathrum (i. e. ventrem),
Plaut. Curc. 1, 2, 28; cf. Cic. Pis. 10:aquam oblatam in galea,
Front. Strat. 1, 7, 7:humorem,
Cels. 7, 15:lacrimas,
Lucr. 1, 126; Cic. Planc. 42, 101:imbrem (procella),
Curt. 8, 13:se in oceanum (Ganges),
Plin. 2, 108, 112, § 243:Sangarius flumen in Propontidem se effundit,
Liv. 38, 18, 18; cf. pass. in mid. force:mare neque redundat umquam neque effunditur,
Cic. N. D. 2, 45, 116; v. also under P. a.—Transf., of non-liquid bodies.1.In gen., to pour out, pour forth, drive out, cast out, send out (mostly poet. and in postAug. prose;2.a favorite word of Vergil): saccos nummorum,
Hor. S. 2, 3, 149:frumentum in flumen,
Dig. 9, 2, 27, § 19:ei oculus effunditur,
is knocked out, put out, ib. 19, 2, 13, § 4:tela,
i. e. to shoot in great numbers, Verg. A. 9, 509; Liv. 27, 18:auxilium castris apertis,
to send forth, Verg. A. 7, 522:equus consulem lapsum super caput effudit,
threw, Liv. 22, 3, 11; so id. 10, 11; 27, 32; Plin. 8, 42, 65, § 160; Curt. 8, 14, 34; Verg. A. 10, 574; 893; cf. Val. Fl. 8, 358:(quae via) Excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum,
Verg. A. 9, 68:sub altis portis,
id. ib. 11, 485; cf.:aliquem solo,
id. ib. 12, 532:caput in gremium,
Cels. 7, 7, 4. — Poet.:carmina molli numero fluere, ut per leve severos Effundat junctura ungues,
i. e. lets it slip over smoothly, Pers. 1, 65.—In partic.a.With se, or mid. of persons, to pour out in a multitude, to rush out, spread abroad (a favorite expression with the historians):b.omnis sese multitudo ad cognoscendum effudit (sc. ex urbe),
Caes. B. C. 2, 7, 3; so,se,
id. ib. 2, 7, 3; Liv. 26, 19; 34, 8; 33, 12, 10; 35, 39, 5; Val. Max. 7, 6, 6; Vell. 2, 112, 4; Suet. Calig. 4 fin.; id. Caes. 44 et saep. (but not in Caes. B. G. 5, 19, 2, where the better reading is:se ejecerat, v. Schneider ad h. l.): omnibus portis effunduntur,
Liv. 38, 6;so mid.,
Tac. A. 1, 23; Liv. 40, 40, 10; and esp. freq. in the part. effusus, Sall. J. 55, 4; 69, 2; Liv. 1, 14; 9, 31; Tac. A. 4, 25 fin.; 12, 31; 15, 23; Verg. A. 6, 305 et saep.— Ellips. of se: ubi se arctat (mare) Hellespontus vocatur; Propontis, ubi expandit; ubi iterum pressit, Thracius Bosporus;ubi iterum effundit, Pontus Euxinus,
spreads out, widens, Mel. 1, 1, 5.—With the accessory notion of producing, to bring forth, produce abundantly:c.non solum fruges verum herbas etiam effundunt,
Cic. Or. 15, 48; cf.: fruges (auctumnus), Hor. C. 4, 7, 11:copiam,
Cic. Brut. 9, 36.—Of property, to pour out, i. e. to lavish, squander, waste, run through:II.patrimonium per luxuriam effundere atque consumere,
Cic. Rosc. Am. 2, 6; so,patrimonium,
id. Phil. 3, 2:aerarium,
id. Agr. 1, 5, 15; id. Tusc. 3, 20, 48:sumptus,
id. Rosc. Am. 24, 68:opes,
Plin. 7, 25, 26, § 94:omnes fortunas,
Tac. A. 14, 31:reditus publicos non in classem exercitusque, sed in dies festos,
Just. 6, 9, 3; and absol.:effundite, emite, etc.,
Ter. Ad. 5, 9, 34.Trop.A.In gen.:B.effudi vobis omnia, quae sentiebam,
i. e. have freely imparted, Cic. de Or. 1, 34 fin.; cf. id. Att. 16, 7, 5; id. Fl. 17, 41; Quint. 2, 2, 10; 10, 3, 17; Val. Fl. 7, 434:procellam eloquentiae,
Quint. 11, 3, 158:totos affectus,
id. 4, 1, 28:tales voces,
Verg. A. 5, 723:questus,
id. ib. 5, 780:carmina,
Ov. H. 12, 139 al.:vox in coronam turbamque effunditur,
Cic. Fl. 28 fin.; cf.:questus in aëra,
Ov. M. 9, 370:omnem suum vinulentum furorem in me,
Cic. Fam. 12, 25, 4:iram in aliquem,
Liv. 39, 34:omne odium in auxilii praesentis spem,
id. 31, 44, 2:indignationem,
Vulg. Ezech. 20, 8 et saep.—In partic. (acc. to I. B. 2. a. and c.).1.With se, or mid., to give one's self up to, to give loose to, yield to, indulge in:2.qui se in aliqua libidine effuderit,
Cic. Par. 3, 1, 21:se in omnes libidines,
Tac. A. 14, 13:(Pompeius) in nos suavissime hercule effusus,
has treated me with the most flattering confidence, Cic. Att. 4, 9;more freq., mid.: in tantam licentiam socordiamque,
Liv. 25, 20, 6:in venerem,
id. 29, 23, 4:in amorem,
Tac. A. 1, 54; Curt. 8, 4, 25:in laetitiam,
Just. 12, 3, 7; Curt. 5, 1, 37:in jocos,
Suet. Aug. 98:in cachinnos,
id. Calig. 32:in questus, lacrimas, vota,
Tac. A. 1, 11:in lacrimas,
id. ib. 3, 23; 4, 8; id. H. 2, 45;for which, lacrimis,
Verg. A. 2, 651; cf.:ad preces lacrimasque,
Liv. 44, 31 fin.:ad luxuriam,
id. 34, 6:terra effunditur in herbas,
Plin. 17, 8, 4, § 48; cf.:quorum stomachus in vomitiones effunditur,
id. 23, 1, 23, § 43.—To cast away, give up, let go, dismiss, resign:3.collectam gratiam florentissimi hominis,
Cic. Fam. 2, 16, 1:odium,
id. ib. 1, 9, 20:vires,
Liv. 10, 28; Ov. M. 12, 107:curam sui,
Sen. Ira, 2, 35:verecundiam,
id. Ep. 11:animam,
Verg. A. 1, 98; cf.vitam,
Ov. H. 7, 181; Macr. Somn. Scip. 1, 1, 9; cf. id. ib. 1, 11, 25:spiritum,
Tac. A. 2, 70.—To relax, loosen, slacken, let go:I.manibus omnis effundit habenas,
Verg. A. 5, 818:sive gradum seu frena effunderet,
Stat. Th. 9, 182:irarum effundit habenas,
Verg. A. 12, 499.—Hence, effūsus, a, um, P. a.(Effundo, I. B. 1.) Poured out, cast out; hence, plur. as subst.: effusa, ōrum, n., the urine:II.reliquias et effusa intueri,
Sen. Const. Sap. 13, 1.—(Effundo, I. B. 2.) Spread out, extensive, vast, broad, wide (not freq. till after the Aug. per.).— Lit.1.In gen.:2.effusumque corpus,
Lucr. 3, 113; cf.:late mare,
Hor. Ep. 1, 11, 26:loca,
Tac. G. 30:effusissimus Hadriatici maris sinus,
Vell. 2, 43:incendium,
Liv. 30, 5; cf.caedes,
id. 42, 65:cursus,
id. 2, 50; Plin. 9, 33, 52, § 102:membra,
i. e. full, plump, Stat. Th. 6, 841.—Esp., relaxed, slackened, loosened, dishevelled:3.habenis,
Front. Strat. 2, 5, 31; cf.:quam posset effusissimis habenis,
Liv. 37, 20:comae,
Ov. H. 7, 70; id. Am. 1, 9, 38 et saep.; cf.also transf.: (nymphae) caesariem effusae nitidam per candida colla,
Verg. G. 4, 337.—Of soldiers or a throng of people, etc., straggling, disorderly, scattered, dispersed:III.effusum agmen ducit,
Liv. 21, 25, 8:aciem,
Luc. 4, 743:huc omnis turba effusa ruebat,
Verg. A. 6, 305:sine armis effusi in armatos incidere hostis,
Liv. 30, 5, 8.—Trop.1.Profuse, prodigal, lavish:2.quis in largitione effusior?
Cic. Cael. 6, 13:munificentiae effusissimus,
Vell. 2, 41.—Extravagant, immoderate:1. a.licentia,
Liv. 44, 1; cf.laetitia,
id. 35, 43 fin.:cursus,
Plin. Ep. 6, 20, 11 et saep.— Comp.:cultus in verbis,
Quint. 3, 8, 58.— Sup.:laudationes,
Petr. 48, 7:studium,
Suet. Ner. 40.— Adv.: effūse.In gen.:b.ire,
Sall. J. 105, 3; cf.fugere,
Liv. 3, 22; 40, 48:persequi,
id. 43, 23; Curt. 9, 8:vastare,
Liv. 1, 10; 44, 30; cf.:effusius praedari,
id. 34, 16 et saep.: spatium annale effuse interpretari. in a wide sense, Cod. Just. 7, 40, 1. —Esp., profusely, lavishly:2.large effuseque donare,
Cic. Rosc. Am. 8 fin.; cf.vivere,
id. Cael. 16 fin.: liberalem esse, Aug. ap. Suet. Aug. 71:affluant opes,
Liv. 3, 26. —In the comp., Tac. A. 4, 62.—(Acc. to II.) Extravagantly, immoderately:cum inaniter et effuse animus exsultat,
Cic. Tusc. 4, 6, 13:amare,
Plin. Ep. 6, 26, 2.— Comp.:dicere,
Plin. Ep. 1, 20, 20:fovere,
id. ib. 7, 24, 4:excipere,
Suet. Ner. 22:favere,
Tac. H. 1, 19.— Sup.:diligere,
Plin. Ep. 7, 30, 1; id. Pan. 84, 4. -
11 effusa
ef-fundo (or ecf-), fūdi, fūsum, 3, v. a., to pour out, pour forth, shed, spread abroad (class.; esp. freq. in the transf. and trop. signif.).I.Lit.:B.vinum in barathrum (i. e. ventrem),
Plaut. Curc. 1, 2, 28; cf. Cic. Pis. 10:aquam oblatam in galea,
Front. Strat. 1, 7, 7:humorem,
Cels. 7, 15:lacrimas,
Lucr. 1, 126; Cic. Planc. 42, 101:imbrem (procella),
Curt. 8, 13:se in oceanum (Ganges),
Plin. 2, 108, 112, § 243:Sangarius flumen in Propontidem se effundit,
Liv. 38, 18, 18; cf. pass. in mid. force:mare neque redundat umquam neque effunditur,
Cic. N. D. 2, 45, 116; v. also under P. a.—Transf., of non-liquid bodies.1.In gen., to pour out, pour forth, drive out, cast out, send out (mostly poet. and in postAug. prose;2.a favorite word of Vergil): saccos nummorum,
Hor. S. 2, 3, 149:frumentum in flumen,
Dig. 9, 2, 27, § 19:ei oculus effunditur,
is knocked out, put out, ib. 19, 2, 13, § 4:tela,
i. e. to shoot in great numbers, Verg. A. 9, 509; Liv. 27, 18:auxilium castris apertis,
to send forth, Verg. A. 7, 522:equus consulem lapsum super caput effudit,
threw, Liv. 22, 3, 11; so id. 10, 11; 27, 32; Plin. 8, 42, 65, § 160; Curt. 8, 14, 34; Verg. A. 10, 574; 893; cf. Val. Fl. 8, 358:(quae via) Excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum,
Verg. A. 9, 68:sub altis portis,
id. ib. 11, 485; cf.:aliquem solo,
id. ib. 12, 532:caput in gremium,
Cels. 7, 7, 4. — Poet.:carmina molli numero fluere, ut per leve severos Effundat junctura ungues,
i. e. lets it slip over smoothly, Pers. 1, 65.—In partic.a.With se, or mid. of persons, to pour out in a multitude, to rush out, spread abroad (a favorite expression with the historians):b.omnis sese multitudo ad cognoscendum effudit (sc. ex urbe),
Caes. B. C. 2, 7, 3; so,se,
id. ib. 2, 7, 3; Liv. 26, 19; 34, 8; 33, 12, 10; 35, 39, 5; Val. Max. 7, 6, 6; Vell. 2, 112, 4; Suet. Calig. 4 fin.; id. Caes. 44 et saep. (but not in Caes. B. G. 5, 19, 2, where the better reading is:se ejecerat, v. Schneider ad h. l.): omnibus portis effunduntur,
Liv. 38, 6;so mid.,
Tac. A. 1, 23; Liv. 40, 40, 10; and esp. freq. in the part. effusus, Sall. J. 55, 4; 69, 2; Liv. 1, 14; 9, 31; Tac. A. 4, 25 fin.; 12, 31; 15, 23; Verg. A. 6, 305 et saep.— Ellips. of se: ubi se arctat (mare) Hellespontus vocatur; Propontis, ubi expandit; ubi iterum pressit, Thracius Bosporus;ubi iterum effundit, Pontus Euxinus,
spreads out, widens, Mel. 1, 1, 5.—With the accessory notion of producing, to bring forth, produce abundantly:c.non solum fruges verum herbas etiam effundunt,
Cic. Or. 15, 48; cf.: fruges (auctumnus), Hor. C. 4, 7, 11:copiam,
Cic. Brut. 9, 36.—Of property, to pour out, i. e. to lavish, squander, waste, run through:II.patrimonium per luxuriam effundere atque consumere,
Cic. Rosc. Am. 2, 6; so,patrimonium,
id. Phil. 3, 2:aerarium,
id. Agr. 1, 5, 15; id. Tusc. 3, 20, 48:sumptus,
id. Rosc. Am. 24, 68:opes,
Plin. 7, 25, 26, § 94:omnes fortunas,
Tac. A. 14, 31:reditus publicos non in classem exercitusque, sed in dies festos,
Just. 6, 9, 3; and absol.:effundite, emite, etc.,
Ter. Ad. 5, 9, 34.Trop.A.In gen.:B.effudi vobis omnia, quae sentiebam,
i. e. have freely imparted, Cic. de Or. 1, 34 fin.; cf. id. Att. 16, 7, 5; id. Fl. 17, 41; Quint. 2, 2, 10; 10, 3, 17; Val. Fl. 7, 434:procellam eloquentiae,
Quint. 11, 3, 158:totos affectus,
id. 4, 1, 28:tales voces,
Verg. A. 5, 723:questus,
id. ib. 5, 780:carmina,
Ov. H. 12, 139 al.:vox in coronam turbamque effunditur,
Cic. Fl. 28 fin.; cf.:questus in aëra,
Ov. M. 9, 370:omnem suum vinulentum furorem in me,
Cic. Fam. 12, 25, 4:iram in aliquem,
Liv. 39, 34:omne odium in auxilii praesentis spem,
id. 31, 44, 2:indignationem,
Vulg. Ezech. 20, 8 et saep.—In partic. (acc. to I. B. 2. a. and c.).1.With se, or mid., to give one's self up to, to give loose to, yield to, indulge in:2.qui se in aliqua libidine effuderit,
Cic. Par. 3, 1, 21:se in omnes libidines,
Tac. A. 14, 13:(Pompeius) in nos suavissime hercule effusus,
has treated me with the most flattering confidence, Cic. Att. 4, 9;more freq., mid.: in tantam licentiam socordiamque,
Liv. 25, 20, 6:in venerem,
id. 29, 23, 4:in amorem,
Tac. A. 1, 54; Curt. 8, 4, 25:in laetitiam,
Just. 12, 3, 7; Curt. 5, 1, 37:in jocos,
Suet. Aug. 98:in cachinnos,
id. Calig. 32:in questus, lacrimas, vota,
Tac. A. 1, 11:in lacrimas,
id. ib. 3, 23; 4, 8; id. H. 2, 45;for which, lacrimis,
Verg. A. 2, 651; cf.:ad preces lacrimasque,
Liv. 44, 31 fin.:ad luxuriam,
id. 34, 6:terra effunditur in herbas,
Plin. 17, 8, 4, § 48; cf.:quorum stomachus in vomitiones effunditur,
id. 23, 1, 23, § 43.—To cast away, give up, let go, dismiss, resign:3.collectam gratiam florentissimi hominis,
Cic. Fam. 2, 16, 1:odium,
id. ib. 1, 9, 20:vires,
Liv. 10, 28; Ov. M. 12, 107:curam sui,
Sen. Ira, 2, 35:verecundiam,
id. Ep. 11:animam,
Verg. A. 1, 98; cf.vitam,
Ov. H. 7, 181; Macr. Somn. Scip. 1, 1, 9; cf. id. ib. 1, 11, 25:spiritum,
Tac. A. 2, 70.—To relax, loosen, slacken, let go:I.manibus omnis effundit habenas,
Verg. A. 5, 818:sive gradum seu frena effunderet,
Stat. Th. 9, 182:irarum effundit habenas,
Verg. A. 12, 499.—Hence, effūsus, a, um, P. a.(Effundo, I. B. 1.) Poured out, cast out; hence, plur. as subst.: effusa, ōrum, n., the urine:II.reliquias et effusa intueri,
Sen. Const. Sap. 13, 1.—(Effundo, I. B. 2.) Spread out, extensive, vast, broad, wide (not freq. till after the Aug. per.).— Lit.1.In gen.:2.effusumque corpus,
Lucr. 3, 113; cf.:late mare,
Hor. Ep. 1, 11, 26:loca,
Tac. G. 30:effusissimus Hadriatici maris sinus,
Vell. 2, 43:incendium,
Liv. 30, 5; cf.caedes,
id. 42, 65:cursus,
id. 2, 50; Plin. 9, 33, 52, § 102:membra,
i. e. full, plump, Stat. Th. 6, 841.—Esp., relaxed, slackened, loosened, dishevelled:3.habenis,
Front. Strat. 2, 5, 31; cf.:quam posset effusissimis habenis,
Liv. 37, 20:comae,
Ov. H. 7, 70; id. Am. 1, 9, 38 et saep.; cf.also transf.: (nymphae) caesariem effusae nitidam per candida colla,
Verg. G. 4, 337.—Of soldiers or a throng of people, etc., straggling, disorderly, scattered, dispersed:III.effusum agmen ducit,
Liv. 21, 25, 8:aciem,
Luc. 4, 743:huc omnis turba effusa ruebat,
Verg. A. 6, 305:sine armis effusi in armatos incidere hostis,
Liv. 30, 5, 8.—Trop.1.Profuse, prodigal, lavish:2.quis in largitione effusior?
Cic. Cael. 6, 13:munificentiae effusissimus,
Vell. 2, 41.—Extravagant, immoderate:1. a.licentia,
Liv. 44, 1; cf.laetitia,
id. 35, 43 fin.:cursus,
Plin. Ep. 6, 20, 11 et saep.— Comp.:cultus in verbis,
Quint. 3, 8, 58.— Sup.:laudationes,
Petr. 48, 7:studium,
Suet. Ner. 40.— Adv.: effūse.In gen.:b.ire,
Sall. J. 105, 3; cf.fugere,
Liv. 3, 22; 40, 48:persequi,
id. 43, 23; Curt. 9, 8:vastare,
Liv. 1, 10; 44, 30; cf.:effusius praedari,
id. 34, 16 et saep.: spatium annale effuse interpretari. in a wide sense, Cod. Just. 7, 40, 1. —Esp., profusely, lavishly:2.large effuseque donare,
Cic. Rosc. Am. 8 fin.; cf.vivere,
id. Cael. 16 fin.: liberalem esse, Aug. ap. Suet. Aug. 71:affluant opes,
Liv. 3, 26. —In the comp., Tac. A. 4, 62.—(Acc. to II.) Extravagantly, immoderately:cum inaniter et effuse animus exsultat,
Cic. Tusc. 4, 6, 13:amare,
Plin. Ep. 6, 26, 2.— Comp.:dicere,
Plin. Ep. 1, 20, 20:fovere,
id. ib. 7, 24, 4:excipere,
Suet. Ner. 22:favere,
Tac. H. 1, 19.— Sup.:diligere,
Plin. Ep. 7, 30, 1; id. Pan. 84, 4. -
12 merus
mĕrus, a, um, adj. [root mar-, to gleam; cf.: marmaros, marmor, mare; hence, bright, pure], pure, unmixed, unadulterated, esp. of wine not mixed with water: merum antiqui dicebant solum: at nunc merum purum appellamus, Paul. ex Fest. p. 124 Müll.I.Lit.: vinum merum, Varr. ap. Non. 4, 295:2.vina,
Ov. M. 15, 331.—Of other things:argentum merum,
Plaut. As. 1, 3, 3:undae,
Ov. M. 15, 323:lac,
id. F. 4, 369:gustus,
Col. 3, 21:claror,
clear, unclouded, Plaut. Most. 3, 1, 111:mero meridie,
Petr. 37.—Hence,Subst.: mĕrum, i, n., pure, unmixed wine, wine not mixed with water ( poet. and in post-Aug. prose):B.ingurgitare se in merum,
Plaut. Curc. 1, 2, 35; Hor. Ep. 1, 19, 11; id. C. 1, 36, 13:objecturus Antonio Cicero merum et vomitum,
Quint. 8, 4, 16:meri veteris torrens,
Juv. 6, 319; 3, 283; Val. Fl. 5, 595:ad merum pronior,
Plin. 14, 22, 28, § 145; 23, 1, 23, § 43.—Transf.1.Bare, naked, uncovered ( poet.):2.pes,
Juv. 6, 158: stabat calce merā, Prud. steph. 6, 91.—In gen., bare, nothing but, only, mere (class.):II.meri bellatores gignuntur,
Plaut. Mil. 4, 2, 85:in medio (foro) ostentatores meri (ambulant),
id. Curc. 4, 1, 15: Diogenem postea pallium solum habuisse, et habere Ulixem meram tunicam, nothing but, only, Varr. ap. Non. 344, 10:nihil, nisi spem meram,
Ter. Phorm. 1, 2, 95:mera monstra nuntiare,
Cic. Att. 4, 7, 1:proscriptiones, meri Sullae,
id. ib. 9, 11, 3:scelera loquuntur,
id. ib. 9, 13, 1:bellum,
id. ib. 9, 13, 8:nugae,
id. ib. 6, 3, 5:adfectus,
Quint. 11, 1, 52.—Trop., pure, true, real, genuine, unadulterated:meri principes,
Cic. de Or. 2, 22, 94: velut ex diutinā siti nimis avide meram haurientes libertatem, immoderate, excessive, Liv. [p. 1138] 39, 26; cf. Cic. Rep. 1, 43, 66; but mera libertas, in Horace, signifies true, genuine freedom, Hor. Ep. 1, 18, 8:Achaia, illa vera et mera Graecia,
Plin. Ep. 8, 24, 2:Cecropis,
a real Athenian, Juv. 6, 187.—Hence, adv.: mĕrē, purely, without mixture, wholly, entirely (ante-class. and post-Aug.):si semel amoris poculum accepit mere,
Plaut. Truc. 1, 1, 22. -
13 nimius
nĭmĭus, a, um, adj. [nimis], beyond measure, excessive, too great, too much.I.Lit.:(β).quod autem satis est, eo quidquid accesserit nimium est,
Cic. Fin. 5, 27, 81:vitem coërcet, ne in omnes partes nimia fundatur,
id. Sen. 15, 52:nimiae celeritates,
id. Off. 1, 36, 131:nimiā pertinaciā atque arrogantiā,
Caes. B. C. 1, 85:Prometheus Assiduam nimio pectore pavit avem,
that grew again too fast, Mart. Spect. 7, 2.—With abl. of thing, excessive, immoderate, intemperate in any thing:(γ).fiduciā nimius, Sall. Fragm. ap. Arus. Mess.: rebus secundis nimii,
too much elated, Tac. H. 4, 23:nimius mero,
Hor. C. 2, 12, 5.—With gen.:2.impotens et nimius animi est,
Liv. 6, 11, 3:imperii,
id. 3, 26:sermonis,
Tac. H. 3, 75:pugnae,
Sil. 5, 232.—Subst.: nĭmĭum, ii, n., too much, superabundance, excess:B.mediocritatem illam tenebit, quae est inter nimium et parum,
Cic. Off. 1, 25, 89:juris,
Sil. 14, 670:auri argentique nimium fuit,
Plin. 33 prooem. § 5.—In partic., too mighty, too powerful (post-Aug.):II.Cn. Pompeium esse nimium jam liberae reipublicae,
Vell. 2, 32, 1:legio legatis nimia ac formidolosa erat,
Tac. Agr. 7; Flor. 3, 15, 3.—Transf., great beyond measure, i. e. very great, very much:2.homo nimiā pulchritudine,
Plaut. Mil. 4, 2, 8:nimia memoras mira,
id. Am. 2, 1, 69; 5, 1, 52; Mart. 5, 64, 3.—Subst.: nĭmĭum, ii, n.: nimium boni est, cui nil est [in diem] mali, it is great good fortune (a transl. of Eurip. Hec. 2: keinos olbiôtatos), Enn. ap. Cic. Fin. 2, 13, 41 (Trag. v. 237 Vahl.).—Hence,b.In the abl., nĭmĭo, adverb., exceedingly, by far, much, very, Plaut. Truc. 4, 1, 6:A.nimio mavolo,
id. Poen. 1, 2, 90.—Esp., with comparatives, = multo:scito, nimio celerius venire quod molestum'st,
Plaut. Most. 1, 1, 69 Lorenz ad loc.:nimio nequior,
id. ib. 1, 2, 65: quia te nimio plus diligo, Anton. ap. Cic. Att. 10, 8 A, 1:ne doleas plus nimio,
Hor. C. 1, 33, 1:nimio minus,
Plaut. Bacch. 4, 4, 21:nimio melius,
id. Pers. 1, 3, 31:nimio plus quam satis tutum esset, etc.,
Liv. 1, 2, 3:nimio plus quam velim,
id. 2, 37, 4; 29, 33, 4:nimio amplior,
Gell. 1, 3, 25.—Hence, adv., in two forms.nĭmĭum, too much, too ( = nimis, in all uses, v. infra):(β).nimium parce facere sumptum,
Ter. And. 2, 6, 19:nimium dicere, opp. parum,
Cic. Clu. 58, 160:nimium ne crede colori,
Verg. E. 2, 17:diu,
Cic. Cat. 1, 5, 10:longum tempus,
id. Att. 12, 18, 1:nimium multi,
id. Clu. 46, 126:nimium gratum... gratum praeter modum,
id. Planc. 33, 82:amantes mei,
Quint. 1 prooem. 7 et saep.—Non nimium, not very much, not particularly:2.illud non nimium probo,
Cic. Fam. 12, 30, 7.—Transf., very much, greatly, exceedingly:b.homo nimium lepidus,
Plaut. Mil. 4, 2, 8:nimium lepida nimisque nitida femina,
id. ib. 4, 2, 12; id. Ps. 1, 2, 71:loci nimium mirabiles,
id. Trin. 4, 2, 86:nimium vellem,
Ter. Eun. 3, 5, 49:o fortunatos nimium, sua si bona norint, Agricolas!
Verg. G. 2, 458:felix, heu nimium felix!
id. A. 4, 657; Stat. S. 3, 3, 25.—In class. prose esp.—Nimium quantum, as much as can be, very much indeed, exceedingly, very:B.differt inter honestum et turpe nimium quantum,
Cic. Fin. 4, 25, 70:sales in dicendo nimium quantum valent,
id. Or. 26, 87:ille nimium quantum audacter, Oves, inquit, etc.,
Gell. 16, 6, 9 (nimium quam, false reading for quae nimium, Quint. 4, 2, 70. In Plaut. Bacch. 1, 2, 13, the better reading is hem quam, v. Ritschl ad h. l.).—nĭmĭē (post-class.).1.Too much, excessively:2.nimie aliquid facere,
Capitol. Gord. 6:arat (frontem rugis) non nimie sed pulchre dictum,
Macr. S. 6, 6.—Transf., very much, very:in locis nimie frigidis,
Pall. 4, 10. -
14 īn-solēns
īn-solēns ntis, adj., unaccustomed, unusual, not used, contrary to custom: Quid tu Athenas insolens? T.: aspera aequora Emirabitur insolens, H.: in dicendo, inexperienced: infamiae: belli, Cs. —Excessive, immoderate, haughty, arrogant, insolent: insolenti alacritate gestire: exercitus, H.: in re notā: victoriā factus, S.: victoria naturā: ludus, H.—Extravagant, prodigal: in alienā re: in pecuniā. -
15 enormis
ē-normis, e, adj. [norma], out of rule (post-Aug.).I.Irregular, unusual:II.toga,
Quint. 11, 3, 139:vici (with huc et illuc flexi),
Tac. A. 15, 38.—Far more freq.,Immoderate, immense, enormous (cf.:immensus, immodicus, summus, maximus, effusus): enormes sunt (umbrae) cerasis,
Plin. 17, 12, 17, § 88:spatium (with immensum),
Tac. Agr. 10; cf.hastae (with immensa scuta),
id. A. 2, 14:gladii (opp. parva scuta),
id. Agr. 36:Colossi,
Stat. S. 1, 3, 51; cf.corpus,
Suet. Calig. 50:proceritas,
id. Vitell. 17:uniones,
Plin. 9, 35, 56, § 115 et saep.:senecta,
i. e. very great, App. 9, p. 232; Sen. ap. Gell. 12, 2, 10:loquacitas,
Petr. 2, 7; cf. Plin. Ep. 9, 26, 6.— Comp.:prologus enormior quam fabula,
longer, Spart. Ael. Ver. 1 fin.—Adv.: ēnor-mĭter (acc. to I.), irregularly, Sen. Q. N. 1, 7; Plin. 36, 10, 15, § 17; 37, 6, 23, § 89; Veg. Vet. 2, 8, 2; 2, 28, 10; 1, 36; 56 Bip.— Sup. of the adj. and comp. and sup. of the adv. appear not to occur. -
16 indispensatus
in-dispensātus, a, um, adj. [2. in-dispenso], not properly distributed, immoderate (post-class.):nisus,
Sil. 16, 342 (cf. Drak. ad Liv. 17, 50, 10). -
17 infinito
I.Lit.:II.quod finitum est habet extremum... nihil igitur cum habeat extremum, infinitum sit necesse est,
Cic. Div. 2, 50, 103:aër, materia,
id. Ac. 2, 37, 118:imperium,
id. Verr. 2, 3, 91: potestas, id: Agr. 2, 13, 33; Liv. 3, 9: magnitudines infinitissimae, Boëth. Inst. Arithm. 1, 4. — Subst.: infī-nītum, i, n., boundless space, the infinite:ex infinito coorta,
Lucr. 5, 367.—Transf.A.Without end, endless, infinite:B.altitudo,
Cic. Verr. 2, 4, 48:spes,
id. Deiot. 5, 13:odium,
id. Balb. 27, 62:labor,
id. de Or. 1, 1:licentia,
id. Verr. 2, 3, 94, § 220:imperium,
id. ib. 2, 3, 91, §213: potestas,
id. Agr. 2, 13, 33:occupationes,
Nep. Att. 20, 2:pretium,
immoderate, Dig. 35, 2, 61:sin cuipiam nimis infinitum videtur,
too prolix, Cic. de Or. 1, 15, 65. — Subst.: infīnītum, i, n., an infinitude, an endless amount or number:infinitum auri,
Eutr. 9, 9: ad or in infinitum, to infinity, without end:haec (ars statuaria) ad infinitum effloruit,
Plin. 34, 7, 16, § 35:crescere,
id. 34, 2, 3, § 5:durescere,
id. 13, 9, 18, § 62:sectio in infinitum,
Quint. 1, 10 fin.:ne in infinitum abeamus,
Plin. 17, 25, 38, § 243:infinitum quantum,
beyond all measure, exceedingly, extraordinarily, Plin. 18, 28, 68, n. 3, §277: infinito plus or magis,
infinitely more, far more, Quint. 3, 4, 25; 11, 3, 172.—Innumerable, countless:C.multitudo librorum,
Cic. Tusc. 2, 2, 6:multitudo,
id. Off. 1, 16, 52:causarum varietas,
id. de Or. 1, 5, 16; Caes. B. G. 5, 12, 3:legum infinita multitudo,
Tac. A. 3, 25:numerus annorum,
Gell. 14, 1, 18:pietatis exempla,
Plin. 7, 36, 36, § 121: pecunia ex infinitis rapinis, Auct. B. Alex. 64, 4; Spart. Hadr. 20, 5; Eutr. 1, 3; 3, 20 al.—Indefinite.1.In gen.: infinitior distributio, where no person or time is mentioned or implied, Cic. Top. 8:2.quaestio,
id. Part. Or. 18:res,
id. de Or. 1, 31:conexa,
indefinite conclusions, id. Fat. 8.— Adv.:in infinito,
to infinity, everywhere, at pleasure, Dig. 8, 2, 24; 8, 1, 9.—In gram.:A. 1.verbum,
i. e. the infinitive, Quint. 9, 3, 9; also absol., id. 1, 6, 7 and 8:articulus,
an indefinite pronoun, Varr. L. L. 8, § 45; 50 Müll.: vocabula, appellative nouns (as vir, mulier), ib. § 80.— Adv.Without bounds, without end, infinitely:2. B.ne infinite feratur ut flumen oratio,
Cic. Or. 68, 228:concupiscere,
excessively, id. Par. 6, 3:dividere,
id. Ac. 1, 7:perorare,
without cessation, constantly, id. Or. 36 fin. — -
18 infinitum
I.Lit.:II.quod finitum est habet extremum... nihil igitur cum habeat extremum, infinitum sit necesse est,
Cic. Div. 2, 50, 103:aër, materia,
id. Ac. 2, 37, 118:imperium,
id. Verr. 2, 3, 91: potestas, id: Agr. 2, 13, 33; Liv. 3, 9: magnitudines infinitissimae, Boëth. Inst. Arithm. 1, 4. — Subst.: infī-nītum, i, n., boundless space, the infinite:ex infinito coorta,
Lucr. 5, 367.—Transf.A.Without end, endless, infinite:B.altitudo,
Cic. Verr. 2, 4, 48:spes,
id. Deiot. 5, 13:odium,
id. Balb. 27, 62:labor,
id. de Or. 1, 1:licentia,
id. Verr. 2, 3, 94, § 220:imperium,
id. ib. 2, 3, 91, §213: potestas,
id. Agr. 2, 13, 33:occupationes,
Nep. Att. 20, 2:pretium,
immoderate, Dig. 35, 2, 61:sin cuipiam nimis infinitum videtur,
too prolix, Cic. de Or. 1, 15, 65. — Subst.: infīnītum, i, n., an infinitude, an endless amount or number:infinitum auri,
Eutr. 9, 9: ad or in infinitum, to infinity, without end:haec (ars statuaria) ad infinitum effloruit,
Plin. 34, 7, 16, § 35:crescere,
id. 34, 2, 3, § 5:durescere,
id. 13, 9, 18, § 62:sectio in infinitum,
Quint. 1, 10 fin.:ne in infinitum abeamus,
Plin. 17, 25, 38, § 243:infinitum quantum,
beyond all measure, exceedingly, extraordinarily, Plin. 18, 28, 68, n. 3, §277: infinito plus or magis,
infinitely more, far more, Quint. 3, 4, 25; 11, 3, 172.—Innumerable, countless:C.multitudo librorum,
Cic. Tusc. 2, 2, 6:multitudo,
id. Off. 1, 16, 52:causarum varietas,
id. de Or. 1, 5, 16; Caes. B. G. 5, 12, 3:legum infinita multitudo,
Tac. A. 3, 25:numerus annorum,
Gell. 14, 1, 18:pietatis exempla,
Plin. 7, 36, 36, § 121: pecunia ex infinitis rapinis, Auct. B. Alex. 64, 4; Spart. Hadr. 20, 5; Eutr. 1, 3; 3, 20 al.—Indefinite.1.In gen.: infinitior distributio, where no person or time is mentioned or implied, Cic. Top. 8:2.quaestio,
id. Part. Or. 18:res,
id. de Or. 1, 31:conexa,
indefinite conclusions, id. Fat. 8.— Adv.:in infinito,
to infinity, everywhere, at pleasure, Dig. 8, 2, 24; 8, 1, 9.—In gram.:A. 1.verbum,
i. e. the infinitive, Quint. 9, 3, 9; also absol., id. 1, 6, 7 and 8:articulus,
an indefinite pronoun, Varr. L. L. 8, § 45; 50 Müll.: vocabula, appellative nouns (as vir, mulier), ib. § 80.— Adv.Without bounds, without end, infinitely:2. B.ne infinite feratur ut flumen oratio,
Cic. Or. 68, 228:concupiscere,
excessively, id. Par. 6, 3:dividere,
id. Ac. 1, 7:perorare,
without cessation, constantly, id. Or. 36 fin. — -
19 infinitus
I.Lit.:II.quod finitum est habet extremum... nihil igitur cum habeat extremum, infinitum sit necesse est,
Cic. Div. 2, 50, 103:aër, materia,
id. Ac. 2, 37, 118:imperium,
id. Verr. 2, 3, 91: potestas, id: Agr. 2, 13, 33; Liv. 3, 9: magnitudines infinitissimae, Boëth. Inst. Arithm. 1, 4. — Subst.: infī-nītum, i, n., boundless space, the infinite:ex infinito coorta,
Lucr. 5, 367.—Transf.A.Without end, endless, infinite:B.altitudo,
Cic. Verr. 2, 4, 48:spes,
id. Deiot. 5, 13:odium,
id. Balb. 27, 62:labor,
id. de Or. 1, 1:licentia,
id. Verr. 2, 3, 94, § 220:imperium,
id. ib. 2, 3, 91, §213: potestas,
id. Agr. 2, 13, 33:occupationes,
Nep. Att. 20, 2:pretium,
immoderate, Dig. 35, 2, 61:sin cuipiam nimis infinitum videtur,
too prolix, Cic. de Or. 1, 15, 65. — Subst.: infīnītum, i, n., an infinitude, an endless amount or number:infinitum auri,
Eutr. 9, 9: ad or in infinitum, to infinity, without end:haec (ars statuaria) ad infinitum effloruit,
Plin. 34, 7, 16, § 35:crescere,
id. 34, 2, 3, § 5:durescere,
id. 13, 9, 18, § 62:sectio in infinitum,
Quint. 1, 10 fin.:ne in infinitum abeamus,
Plin. 17, 25, 38, § 243:infinitum quantum,
beyond all measure, exceedingly, extraordinarily, Plin. 18, 28, 68, n. 3, §277: infinito plus or magis,
infinitely more, far more, Quint. 3, 4, 25; 11, 3, 172.—Innumerable, countless:C.multitudo librorum,
Cic. Tusc. 2, 2, 6:multitudo,
id. Off. 1, 16, 52:causarum varietas,
id. de Or. 1, 5, 16; Caes. B. G. 5, 12, 3:legum infinita multitudo,
Tac. A. 3, 25:numerus annorum,
Gell. 14, 1, 18:pietatis exempla,
Plin. 7, 36, 36, § 121: pecunia ex infinitis rapinis, Auct. B. Alex. 64, 4; Spart. Hadr. 20, 5; Eutr. 1, 3; 3, 20 al.—Indefinite.1.In gen.: infinitior distributio, where no person or time is mentioned or implied, Cic. Top. 8:2.quaestio,
id. Part. Or. 18:res,
id. de Or. 1, 31:conexa,
indefinite conclusions, id. Fat. 8.— Adv.:in infinito,
to infinity, everywhere, at pleasure, Dig. 8, 2, 24; 8, 1, 9.—In gram.:A. 1.verbum,
i. e. the infinitive, Quint. 9, 3, 9; also absol., id. 1, 6, 7 and 8:articulus,
an indefinite pronoun, Varr. L. L. 8, § 45; 50 Müll.: vocabula, appellative nouns (as vir, mulier), ib. § 80.— Adv.Without bounds, without end, infinitely:2. B.ne infinite feratur ut flumen oratio,
Cic. Or. 68, 228:concupiscere,
excessively, id. Par. 6, 3:dividere,
id. Ac. 1, 7:perorare,
without cessation, constantly, id. Or. 36 fin. — -
20 insolens
in-sŏlens, ntis, adj. [2. in-soleo].I.In gen., i. q. insuetus, contrary to custom, unaccustomed to a thing; unusual, not in use (class.); constr. absol., or with gen.:II.quid tu Athenas insolens?
Ter. And. 5, 4, 4:mutatos deos flebit et aspera aequora emirabitur insolens (= antea insuetus tam celeris immutationis),
Hor. C. 1, 5, 8:verbum, i. q. insuetum, insolitum,
Cic. Or. 8, 25; Quint. 4, 1, 58; Gell. 11, 7, 1; cf. in sup.: insolentissimum nomen, Quint. prooem. § 14.—With gen.:infamiae,
Cic. Att. 2, 21, 3; id. de Or. 1, 48, 207:belli,
Caes. B. C. 2, 36:bellorum,
Tac. H. 1, 87:audiendi,
id. A. 15, 67:vera accipiendi,
Sall. H. 4, 48 Dietsch:ruris colendi,
Gell. 19, 12, 7:malarum artium,
Sall. C. 3, 4 al. —In partic.A.Excessive, immoderate; haughty, arrogant, insolent:B. C. 1.insolenti alacritate gestire,
Cic. Tusc. 5, 14, 42:ostentatio,
id. Par. 6, 1, 42:victoria,
id. Marc. 3, 9:laetitia,
Hor. C. 2, 3, 3:exercitus,
id. ib. 1, 6, 21:nec erat ei verendum, ne vera de se praedicans, nimis videretur aut insolens, aut loquax,
Cic. de Sen. 10, 31:ne in re nota multus et insolens sim,
id. de Or. 2, 87, 358:non tam insolens sum, quam ineruditus,
id. Dom. 34, 92:nihil umquam neque insolens, neque gloriosum ex ore ejus exiit,
Nep. Tim. 4:Fortuna ludum insolentem ludere pertinax,
Hor. C. 3, 29, 50.— Comp.:secundis rebus insolentiores,
Hirt. B. G. 8, 13.— Sup.: insolentissimi homines, Cael. ad Cic. Fam. 8, 12, 3.—Unusually, contrary to custom (class.):2.evenire insolenter et raro,
Cic. Inv. 1, 28, 43:verbum fingere,
Gell. 1, 21, 5.— Comp.:insolentius hac figura uti,
Gell. 10, 13, 4.—Immoderately; haughtily, insolently:Gorgias his festivitatibus insolentius abutitur,
Cic. Or. 52, 176:auctorem extinctum laete atque insolenter ferre,
with insolent exultation, id. Phil. 9, 3, 7:victoriā suā insolenter gloriari,
Caes. B. G. 1, 14:se efferre,
Cic. Tusc. 4, 17, 39:a sorore irrisa,
Flor. 1, 26:dictum,
Quint. 1, 5, 9:hostis insequens,
Caes. B. C. 1, 45.— Comp.:se insolentius jactare,
Cic. Cat. 2, 9, 20; Caes. B. C. 3, 46. — Sup.:insolentissime obequitare,
Val. Max. 3, 2, 21.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
Immoderate — Im*mod er*ate, a. [L. immoderatus; pref. im not + moderatus moderate. See {Moderate}.] Not moderate; exceeding just or usual and suitable bounds; excessive; extravagant; unreasonable; as, immoderate demands; immoderate grief; immoderate laughter … The Collaborative International Dictionary of English
immoderate — index disorderly, dissolute, drastic, egregious, excess, excessive, exorbitant, extreme (exaggerated) … Law dictionary
immoderate — (adj.) late 14c., from L. immoderatus boundless, immeasurable, figuratively unrestrained, excessive, from assimilated form of in not, opposite of (see IN (Cf. in ) (1)) + moderatus restrained (see MODERATE (Cf. moderate)). Related: Immoderately … Etymology dictionary
immoderate — [i mäd′ər it] adj. [ME < L immoderatus] 1. not moderate; without restraint; unreasonable; excessive 2. Obs. boundless SYN. EXCESSIVE immoderately adv. immoderation n. immoderateness immoderacy [im mäd′ərə sē, i mäd′ərə sē] … English World dictionary
immoderate — adjective formal not within reasonable and sensible limits; excessive: immoderate wage demands | immoderate drinking immoderately adverb … Longman dictionary of contemporary English
immoderate — im|mod|e|rate [ıˈmɔdərıt US ıˈma: ] adj formal not within reasonable and sensible limits = ↑excessive ▪ immoderate drinking >immoderately adv … Dictionary of contemporary English
immoderate — immoderately, adv. immoderateness, n. /i mod euhr it/, adj. 1. not moderate; exceeding just or reasonable limits; excessive; extreme. 2. Obs. intemperate. 3. Obs. without bounds. [1350 1400; ME < L immoderatus. See IM 2, MODERATE] Syn. 1.… … Universalium
immoderate — adjective excessive or lacking, not consistent … Wiktionary
immoderate — im·mod·er·ate || ɪ mÉ‘dÉ™rÉ™t /ɪ mÉ’d adj. excessive, extreme, exaggerated, not moderate … English contemporary dictionary
immoderate — /ɪˈmɒdərət / (say i moduhruht), / drət/ (say druht) adjective 1. not moderate; exceeding just or reasonable limits; excessive; extreme. 2. Obsolete intemperate. 3. Obsolete without bounds. {Latin immoderātus without measure} –immoderately, adverb …
immoderate — /imodarat/ Exceeding just, usual, or suitable bounds; not within reasonable limits … Black's law dictionary